کوررنگی CVD چیست!
تقریبا همه افرادی که کوررنگی دارند میتوانند همه رنگها رو ببینند اما در تمایز گذاری بین برخی از رنگهای خاص دچار مشکل میشوند. همه افرادی که دچار این اختلال چشمی هستند در تشخیص یک طیف خاصی از رنگها به مشکل بر نمیخورند اما اکثر آنها نمیتوانند تفاوتی رو بین رنگهای طیف قرمز و سبز قائل شوند. برخی از این افراد نمیتوانند رنگ آبی رو از رنگ زرد تفکیک نمایند و یک گروه بسیار کوچکی نیز دارای اختلالی هستند که از آن تحت عنوان مونوکروماتیسم یاد میشود و فقط میتوانند رنگ سفید و مشکی رو مشاهده کنند. کور رنگی حدود ۷ درصد از مردان و کمتر از یک درصد از زنان رو درگیر میکند. در این مقاله از مجموعه نور اپتیک میخواهیم شما رو با این اختلال چشمی آشنا کنیم تا در صورت داشتن علائم این اختلال و برای حفظ سلامت چشمان خود به متخصصین امر مراجعه نمایید. توجه داشته باشید این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست نه صرفا یک مقاله تخصصی!
چه عواملی باعث بروز کوررنگی میشود؟
کوررنگی یک اختلال ژنتیکی است که به علت اختلال در نحوه دریافت و پاسخ دادن به برخی رنگهای خاص توسط یک یا چند سلول حساس به نور (میلهای و مخروطی) در عنبیه چشم به وجود میآید. این سلولها طول موجهای مختلفی رو دریافت میکنند تا به این روند کمک نموده تا بتواند بین رنگهای مختلف تمایز قائل شود. این تفاوت در حساسیت یک یا چند سلول مخروطی باعث میشود که فرد دچار کوررنگی شود. کوررنگی درجات مختلفی دارد. برخی از افراد با کمبود رنگ خفیف میتوانند رنگها رو به طور معمول در نور کافی ببینند اما در نور کم دچار مشکل مشکل میشوند. برخی دیگر نمیتوانند رنگهای خاصی رو در هیچ نوری (چه نور کم و چه نور زیاد) تشخیص دهند. شدیدترین شکل کوررنگی، به گونهای است که در آن همه چیز در سایههای خاکستری دیده میشود، البته بسیار نادر و غیر معمول است. کوررنگی معمولاً هر دو چشم رو به یک اندازه تحت تأثیر قرار میدهد و در طول زندگی فرد ثابت میماند.
کوررنگی معمولاً چیزی است که از بدو تولد به آن مبتلا هستید، اما میتوانید بعداً نیز به آن مبتلا شوید. تغییر در بینایی رنگ میتواند نشانه یک بیماری جدیتری نیز باشد. هر کسی که تغییر قابل توجهی در درک رنگ تجربه میکند باید فورا به چشم پزشک مراجعه نماید.
در شبکیه چشم دو نوع سلول وجود دارد که وظیفه تشخیص نور رو بر عهده دارند. این دو نوع سلول عبارتند از: سلولهای میلهای و مخروطی. سلولهای میلهای فقط نور و عدم نور (تاریکی) رو تشخیص میدهند و به نور کم بسیار حساس هستند. سلولهای مخروطی رنگ رو تشخیص میدهند و در نزدیکی مرکز دید شما متمرکز میشوند. سه نوع سلول مخروطی وجود دارد که رنگ رو میبینند: قرمز، سبز و آبی. مغز انسان از ورودی این سلولهای مخروطی شکل برای تعیین درک رنگ ما استفاده میکند.
کوررنگی زمانی رخ میدهد که یک یا چند سلول مخروطی رنگ وجود نداشته باشند، به خوبی فعالیت نکنند یا رنگی متفاوت از حالت عادی رو تشخیص دهند. کوررنگی شدید زمانی رخ میدهد که هر سه سلول مخروطی شکل وجود نداشته باشند. کوررنگی خفیف زمانی اتفاق میافتد که هر سه سلول مخروطی وجود داشته باشند اما یک سلول مخروطی درست کار نکند و رنگی متفاوت از حالت عادی رو تشخیص دهد.
تشخیص کوررنگی
چشم پزشک شما میتواند آزمایش سادهای انجام دهد تا تشخیص دهد که آیا کوررنگی دارید یا خیر.
این آزمایش شامل نشان دادن یک الگوی متشکل از نقاطی است که از چندین رنگ تشکیل شده و Ishihara نام دارد. اگر کوررنگی نداشته باشید، میتوانید الگوها، اعداد و اشکال رو در بین نقاط ببینید. اما اگر کوررنگ هستید، برای پیدا کردن الگوها، اعداد یا اشکال دچار مشکل خواهید شد. یا ممکن است اصلاً چیزی در این الگوهای مشخص نبینید. به عنوان مثال:
فردی که دچار کورنگی است ممکن است نتواند عدد 5 رو در بین نقاط این تصویر ببیند و تشخیص دهد.
علائم و نشانههای کور رنگی چیست؟
علائم و نشانههای کوررنگی اغلب توسط والدین و در دوران کودکی فرزند آنها تشخیص داده میشود. در سایر موارد علائم و نشانههای این اختلال چشمی خفیف است و ممکن است تشخیص داده نشود. برخی از علائم شایع کوررنگی رو در ادامه شرح میدهیم:
- اختلال در تفکیک و تمایز میان رنگها
- ناتوانی در مشاهده سایه یا توناژ برخی از رنگها
- حرکات سریع چشم در برخی از موارد نادر
علائم کوررنگی
علائم کوررنگی از سطوح خفیف تا شدید میتواند متغیر باشد. بسیاری از افراد چنان علائم خفیفی دارند که از کمبود رنگ خود غافل هستند. والدین زمانی ممکن است تنها متوجه مشکل کودک خود شوند که او در حال یادگیری رنگها است.
علائم کوررنگی عبارتند از:
- بروز مشکل در دیدن رنگها و یا روشنتر دیدن آنها نسبت به رنگ واقعی.
- ناتوانی در تشخیص تفاوت بین سایههای رنگهای مشابه یا یکسان. این موضوع بیشتر در مورد رنگهای قرمز و سبز یا آبی و زرد اتفاق میافتد.
کوررنگی به جز در شدیدترین شکل، بر وضوح بینایی تأثیری نمیگذارد. ناتوانی در دیدن هیچ رنگی و دیدن همه چیز فقط در سایههای خاکستری رو آکروماتوپسی مینامند. از علل این وضعیت نادر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آمبلیوپی (یا تنبلی چشم)
- نیستاگموس
- حساسیت به نور و
- دید ضعیف
چه کسانی در معرض خطر کوررنگی هستند؟
مردان نسبت به زنان که به ندرت دچار این مشکل میشوند، در معرض خطر بیشتری برای کوررنگی مادرزادی هستند. تخمین زده میشود که از هر ده مرد یک نفر به نوعی کمبود رنگ دارد. کوررنگی در میان مردان اروپایی تبار نیز بیشتر شایع است.
داشتن شرایط خاصی ممکن است خطر کمبود رنگ اکتسابی رو افزایش دهد، از جمله:
- گلوکوم
- دیابت
- دژنراسیون ماکولا
- بیماری آلزایمر
- بیماری پارکینسون
- الکلیسم مزمن
- سرطان خون و
- کم خونی داسی شکل
برخی داروها نیز ممکن است خطر ابتلا به کوررنگی رو افزایش دهند. به عنوان مثال: داروی Plaquenil هیدروکسی کلروکین میتواند باعث کوررنگی شود. از این دارو برای درمان بیماریهایی همچون: آرتریت روماتوئید و سایر بیماریها استفاده میشود.
سخن آخر!
اکثر افرادی که CVD دارند با طیف رنگ منحصر به فرد خود سازگاری پیدا کردهاند. اگرچه سطوح مشخصی از دید رنگی برای برخی از مشاغل از جمله پلیس، ملوان، برقکار، خلبان و… الزامی است. برخی از کشورها به افرادی که دچار کوررنگی هستند اجازه دریافت گواهینامه رانندگی رو نمیدهند. چون در تشخیص چراغ راهنمایی مشکل ایجاد میشود. سبز ممکن است سفید یا آبی به نظر برسد و قرمز و زرد نیز شبیه به هم به نظر میآیند. درایورهای کوررنگی CVD اغلب به جای رنگ، به موقعیت نور روشن متکی هستند.
هیچ گونه روشی برای درمان کوررنگی مادرزادی وجود ندارد. خوشبختانه دید اکثر افرادی که دچار اختلال کوررنگی هستند طبیعی است و فقط به برخی از روشهای اقتباسی خاص نیاز دارند. چشم پزشک شما میتواند اشکال اکتسابی کوررنگی را درمان نماید. او به بیماری یا دارویی که باعث ایجاد چنین مشکلی شده است رسیدگی خواهد کرد. نگران نباشید اشکال اکتباسی کوررنگی معمولاً هیچ ناتوانی قابل توجهی ایجاد نمیکنند. با این حال، لنزهای تماسی و عینکهای مخصوصی وجود دارد که ممکن است تا حد زیادی کمک نمایند.
https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-color-blindness
